U maakt een betaling, drukt op verzenden en realiseert zich dan: het rekeningnummer klopt niet. Of u ontdekt dagen later dat u een factuur dubbel heeft betaald. Herkenbaar? Een foutje is snel gemaakt, maar hoe krijgt u uw geld terug? In dit artikel leggen we uit welke rechten u heeft, wat de bank voor u kan doen en wanneer u verder moet escaleren.

In het kort: de 5 belangrijkste stappen bij het verkeerd overmaken van geld

1. Handel direct – Bel meteen uw bank zodra u de fout ontdekt
2. Start de POB – Laat uw bank de Procedure Onverschuldigde Betaling starten
3. Verzamel gegevens – Vraag de NAW-gegevens van de ontvanger op
4. Stuur een formeel verzoek – Geef de ontvanger de kans om vrijwillig terug te betalen
5. Schakel hulp in – Werkt het niet? Schakel een incassobureau of advocaat in

Wat is er precies aan de hand?

Als u per ongeluk geld naar de verkeerde rekening overmaakt, heeft u een zogenaamde onverschuldigde betaling gedaan. Dit betekent dat er geen rechtsgrond is voor de betaling: de ontvanger heeft geen recht op het geld. Volgens artikel 6:203 van het Burgerlijk Wetboek bent u gerechtigd dit bedrag terug te vorderen.

Veelvoorkomende situaties

Er zijn verschillende manieren waarop dit kan gebeuren:

Verkeerd IBAN-nummer ingevuld
U typt een cijfer verkeerd in het rekeningnummer. Als het ingevoerde IBAN daadwerkelijk bestaat, komt uw geld bij een vreemde terecht. Is het IBAN niet-bestaand? Dan wordt het bedrag binnen enkele dagen automatisch teruggestort door uw bank.

Factuur dubbel betaald
U betaalt een factuur per ongeluk twee keer, bijvoorbeeld omdat u vergeet dat u deze al had voldaan of omdat zowel u als uw partner de rekening hebben overgemaakt.

Verkeerde ontvanger geselecteerd
In uw adresboek staan meerdere contacten met vergelijkbare namen. U selecteert de verkeerde persoon en het geld gaat naar het foute rekeningnummer.

Fout bedrag overgemaakt
U wilt €50 overmaken maar typt per ongeluk €500. Of u vergeet een komma en maakt €1000 over in plaats van €10,00.

Heruitgegeven IBAN
Een opgeheven rekening waarvan het nummer later opnieuw is uitgegeven door de bank. U gebruikt een oud IBAN uit uw adresboek dat inmiddels aan een ander toebehoort.

Kunt u de betaling terugdraaien?

Het korte antwoord: nee. Zodra u op ‘verzenden’ drukt, is de betaling definitief. Annuleren of terugdraaien is niet mogelijk bij een normale overboeking. Uw bank kan de transactie niet zomaar ongedaan maken.

Uitzondering: automatische incasso
Gaat het om een automatische incasso die onterecht van uw rekening is afgeschreven? Dan kunt u deze binnen 8 weken zelf terugboeken (storneren) via uw bank. Let wel: dit ontslaat u niet van uw betalingsplicht als de incasso terecht was. Storneert u onterecht? Dan loopt u het risico op een incassoprocedure.

Stap 1: Neem direct contact op met uw bank

Zodra u de fout ontdekt, belt u meteen uw bank. Hoe sneller u handelt, hoe groter de kans dat uw geld nog kan worden teruggehaald. Geef uw bank de volgende informatie:

• Datum en tijdstip van de overboeking
• Het overgemaakte bedrag
• Uw eigen rekeningnummer
• Het (verkeerde) rekeningnummer van de ontvanger
• Omschrijving van wat er is misgegaan

Wat kan de bank voor u doen?

Uw bank is wettelijk verplicht om ‘redelijke inspanningen’ te leveren om uw geld terug te krijgen (artikel 7:542 lid 3 BW). Dit betekent dat zij de Procedure Onverschuldigde Betaling (POB) zullen starten.

Hoe werkt de POB?

1. Uw bank neemt contact op met de bank van de ontvanger
2. Die bank vraagt de rekeninghouder om het geld terug te boeken
3. De ontvanger krijgt 21 dagen (3 weken) de tijd om te reageren
4. Betaalt de ontvanger niet terug? Dan krijgt u de NAW-gegevens van de ontvanger
5. Met deze gegevens kunt u zelf verdere stappen ondernemen

De POB-procedure werkt in veel gevallen, maar heeft geen juridische dwangmiddelen. Bij een onwillige ontvanger is deze procedure vrijwel zinloos.

IBAN-Naam Check: voorkomt veel fouten

De meeste Nederlandse banken bieden inmiddels de IBAN-Naam Check aan. Dit systeem controleert of het IBAN en de naam van de begunstigde bij elkaar horen. Krijgt u een waarschuwing? Dan klopt iets niet. Let wel: u kunt deze waarschuwing negeren en de betaling toch uitvoeren. De bank kan de overboeking niet blokkeren, alleen waarschuwen.

Stap 2: Probeer zelf contact te zoeken

Als u weet wie de ontvanger is, kunt direct contact opnemen. Leg vriendelijk uit wat er is gebeurd en vraag om terugbetaling.

Kent u de ontvanger niet?
U kunt een klein bedrag (bijvoorbeeld €0,01) overmaken naar hetzelfde rekeningnummer met in de omschrijving een verzoek om het geld terug te storten. Vaak leest de ontvanger dit en reageert hij hierop.

Stap 3: Vraag de NAW-gegevens op bij uw bank

Wilt u formele stappen zetten maar kent u de gegevens van de ontvanger niet? Vraag dan bij uw bank om de NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van de rekeninghouder. Bij een onverschuldigde betaling is uw bank verplicht deze informatie te verstrekken. Dit is uw wettelijke recht op basis van artikel 6:203 BW.

Stap 4: Stuur een schriftelijk verzoek

Met de NAW-gegevens kunt u de ontvanger formeel aanspreken. Stuur een brief (aangetekend) waarin u:

• De situatie kort uitlegt
• Vermeldt welk bedrag u per ongeluk heeft overgemaakt
• Uw bankgegevens en de datum van de overboeking noemt
• Een redelijke termijn voor terugbetaling geeft (bijvoorbeeld 14 dagen)

Maak het de ontvanger zo makkelijk mogelijk om uw betaling terug te vinden en terug te boeken. Een voorbeeldbrief vindt u op onze pagina over onverschuldigde betaling.

Wat als de ontvanger niet reageert?

Betaalt de ontvanger niet terug ondanks uw verzoeken? Dan heeft u te maken met een wanbetaler. In dat geval heeft u meerdere opties:

Schakel een incassobureau in

Als particulier of ondernemer kunt u hiervoor een incassobureau inschakelen. Een professionele partij neemt het dossier over en zet de juiste stappen om uw geld terug te vorderen. Het voordeel: incassobureaus werken vaak op basis van no cure, no pay. Geen resultaat? Dan betaalt u ook niets.

Bij Bill Incasso behandelen we regelmatig zaken van onverschuldigde betalingen. We weten precies hoe we zo’n vordering effectief kunnen incasseren, of het nu gaat om een verkeerde overboeking van €50 of €5.000.

Juridische stappen

Blijft de ontvanger hardnekkig weigeren? Dan kunt u juridische stappen ondernemen:

1. Ingebrekestelling sturen: Een formele aanmaning waarin u de ontvanger in gebreke stelt
2. Kort geding aanspannen: Voor een snelle uitspraak van de rechter
3. Dagvaarding: Een volledige procedure bij de rechter waarbij u beslag kunt laten leggen op bezittingen of inkomen van de ontvanger

Uw wettelijke rechten

De wet is helder: de ontvanger van een onverschuldigde betaling is wettelijk verplicht het geld terug te betalen. Dit volgt uit artikel 6:203 van het Burgerlijk Wetboek:

“Degene die een ander zonder rechtsgrond een goed heeft gegeven, is gerechtigd dit van de ontvanger als onverschuldigd betaald terug te vorderen.”

Wist u dat het niet klopte?

Als de ontvanger wist of vermoedde dat de betaling onverschuldigd was, is hij ’te kwader trouw’. In dat geval is hij direct in verzuim, zonder dat u hem eerst in gebreke hoeft te stellen. Dit betekent dat u ook wettelijke rente kunt vorderen vanaf het moment van ontvangst.

Verjaringstermijn

Een vordering uit onverschuldigde betaling verjaart na 5 jaar. Deze termijn begint te lopen vanaf het moment dat u:

• Bekend bent met het feit dat u onverschuldigd heeft betaald, én
• Weet wie de ontvanger is

Daarnaast geldt een absolute verjaringstermijn van 20 jaar na de betaling zelf. U heeft dus voldoende tijd om actie te ondernemen, maar wacht niet te lang. Hoe sneller u handelt, hoe groter de kans dat het geld nog te achterhalen is.

Bijzondere situaties

Fraude of phishing

Heeft u geld overgemaakt omdat u bent opgelicht via phishing, spoofing of andere fraude? Dan gaat het om APP-fraude (Authorised Push Payment). Ook in dit geval kan de bank het geld niet zomaar terugboeken. Wel kunnen zij een terugvraagproces starten bij de ontvangende bank.

Wat moet u doen?

1. Meld het direct bij uw bank
2. Doe aangifte bij de politie
3. Vraag uw bank om de NAW-gegevens van de fraudeur (via de PNBF-procedure)
4. Start een civiele procedure om het bedrag terug te vorderen

Let op: bij fraude kan het geld vaak al snel verdwenen zijn naar andere rekeningen, waardoor terughalen moeilijk wordt.

Bank maakt een fout

Maakt de bank zelf een fout en boekt geld naar een verkeerd rekeningnummer over? Dan is de bank aansprakelijk en moet zij het bedrag aan u terugbetalen (artikel 7:542 lid 2 BW). Dit komt overigens zelden voor.

Geld van onbekende ontvangen

Krijgt u juist zelf onverwacht geld op uw rekening gestort? Dan geldt precies andersom: u bent verplicht dit terug te betalen. Geeft u het niet vrijwillig terug? Dan kan de betaler een incassobureau inschakelen of juridische stappen tegen u ondernemen.

Praktische tips om fouten te voorkomen

Voorkomen is beter dan genezen. Met deze tips verkleint u de kans op verkeerde overboekingen:

• Check altijd het IBAN dubbel voordat u op verzenden drukt
• Let op IBAN-Naam Check waarschuwingen van uw bank
• Gebruik vaste begunstigden in uw adresboek voor regelmatige betalingen
• Controleer bedragen extra goed bij grote overboekingen
• Verwijder oude IBAN’s uit uw adresboek na opzegging van diensten
• Let op komma’s en punten bij het invullen van bedragen
• Wees extra alert bij spoedeisende betalingsverzoeken

Hulp nodig?

Een verkeerde overboeking kan flink in de stress zitten, vooral als het om een substantieel bedrag gaat. Gelukkig heeft u sterke wettelijke rechten om uw geld terug te vorderen.

Lukt het niet om via de bank of door eigen contact met de ontvanger uw geld terug te krijgen? Bill Incasso helpt particulieren bij het terugvorderen van onverschuldigd betaalde bedragen. We nemen het dossier van u over en zorgen dat u krijgt waar u recht op heeft.