Wettelijke betaaltermijn van 30 dagen: goed bedoeld, maar het werkt niet
U heeft geleverd. De factuur is verstuurd. En dan begint het wachten. Niet 30 dagen, zoals de wet voorschrijft, maar 45 dagen. Of 60. Of langer. Ondertussen lopen uw eigen rekeningen gewoon door. Bij Bill Incasso zien we dit dagelijks: ondernemers die keurig hun werk leveren, maar vervolgens weken of zelfs maanden op hun geld moeten wachten.
En dat terwijl er sinds 1 juli 2022 een wet is die u als mkb’er of zzp’er juist zou moeten beschermen. De Wet verkorten wettelijke betaaltermijn tot 30 dagen verplicht grote bedrijven om facturen van kleinere ondernemers binnen 30 dagen te betalen. Op papier een goede stap. Maar in de praktijk? Een ander verhaal.
Want 43% van de mkb-ondernemers weet niet eens dat deze wet bestaat. En van degenen die het wel weten, zegt slechts 24% dat grote bedrijven zich eraan houden. Dat blijkt uit het Nationaal Onderzoek Betalingsachterstanden MKB . Hoe kan dat? En belangrijker: wat kunt u er zelf aan doen? In dit artikel leggen we het uit.
Wat houdt de wettelijke betaaltermijn precies in?
De wet is eigenlijk een aanscherping van eerdere regelgeving. Tot 2017 konden grote bedrijven betaaltermijnen van 90 of zelfs 120 dagen opleggen aan hun mkb-leveranciers. In 2017 werd dit teruggebracht naar maximaal 60 dagen via de Wet tegengaan onredelijk lange betaaltermijnen. Vanaf 1 juli 2022 is dat verder verkort naar 30 dagen.
Concreet betekent dit het volgende:
- Groot bedrijf aan mkb/zzp: maximaal 30 dagen, zonder uitzonderingen.
- Mkb-bedrijven onderling: standaard 30 dagen, maar u kunt samen tot maximaal 60 dagen afspreken.
- Overheidsinstanties: ook maximaal 30 dagen.
Hanteert een groot bedrijf toch een langere termijn? Dan is die termijn nietig. Er geldt dan automatisch een termijn van 30 dagen en het bedrijf is over de overschreden periode de wettelijke handelsrente verschuldigd. Bovendien mogen bij zakelijke klanten direct incassokosten in rekening worden gebracht zodra de betaaltermijn is verstreken, zonder dat u daar eerst een aanmaning voor hoeft te sturen. Dat klinkt best krachtig. Maar waarom merken ondernemers er dan zo weinig van?
Waarom werkt de wet niet?
Bijna de helft kent de wet niet. Slechts een kwart ziet dat deze wordt nageleefd. En 30% van de ondernemers krijgt nog steeds betaaltermijnen van 60 dagen of langer opgelegd. Hieronder bespreken we de drie grootste oorzaken.
1. Het probleem van bekendheid
Een wet die niet bekend is bij de doelgroep, kan niet effectief zijn. Bijna de helft van de mkb-ondernemers weet niet dat zij dit wettelijke recht hebben. Dat betekent dat zij niet weten dat ze onredelijke betaaltermijnen mogen weigeren en dat ze recht hebben op handelsrente bij overschrijding.
2. Het probleem van handhaving
De wet kent geen publiek toezichtsorgaan dat actief controleert of grote bedrijven zich aan de termijn houden. In 2023 concludeerde onderzoeksbureau AEF in opdracht van het ministerie van Economische Zaken dat publiek toezicht op dat moment niet wenselijk was. De reden? Onder meer de vrees dat mkb’ers die een melding doen hun relatie met de grote opdrachtgever beschadigen. Begrijpelijk, maar het maakt de wet wel tandeloos.
De minister beloofde destijds een wetsevaluatie in 2024, waarbij publiek toezicht opnieuw zou worden overwogen. Die evaluatie heeft inmiddels plaatsgevonden, maar van een toezichthouder is het tot op heden niet gekomen. De handhaving ligt daarmee nog steeds volledig bij de ondernemer zelf. En dat is precies waar het wringt. Een zzp’er die levert aan een grote klant gaat niet snel een conflict aan over de betaaltermijn als die klant verantwoordelijk is voor een groot deel van de omzet.
3. Het probleem van machtsongelijkheid
Dit is misschien wel de kern van het probleem. De wet veronderstelt dat een kleine ondernemer zijn recht kan opeisen bij een grote klant. Maar in de praktijk is de onderhandelingspositie niet gelijk. Ook wij zien dit regelmatig bij de incassoprocedures die wij behandelen: ondernemers die te lang hebben gewacht met actie ondernemen, omdat ze bang waren de relatie met hun opdrachtgever te beschadigen.
De Rijksoverheid erkent dit probleem. Uit eigen onderzoek van het ministerie bleek al dat de gemiddelde betaaltermijn van het grootbedrijf aan het mkb ruim boven de wettelijke 30 dagen lag. En uit ons eigen onderzoek weten we dat 30% van de mkb-ondernemers in 2025 nog steeds betaaltermijnen van 60 dagen of langer opgelegd krijgt. De wet verandert daar weinig aan zolang ondernemers niet in de positie zijn om hun recht af te dwingen.
Wat kunt u als ondernemer wél doen?
De wet mag dan niet perfect werken, u staat zeker niet met lege handen. Er zijn concrete stappen die u kunt nemen om sneller betaald te krijgen. Hieronder zetten we ze voor u op een rij.
1. Ken uw rechten
Allereerst: weet dat de wet er is. Als u levert aan een groot bedrijf, is de betaaltermijn maximaal 30 dagen. Punt. Een contractuele bepaling van 60 dagen is nietig. Dat betekent dat de wettelijke termijn van 30 dagen automatisch geldt, ook als u het contract al heeft ondertekend. Bovendien kunt u tot vijf jaar na dato de wettelijke handelsrente vorderen over de dagen dat de betaaltermijn is overschreden. Alleen al het weten dat u dit recht heeft, geeft u een sterkere positie in gesprekken met opdrachtgevers.
2. Leg afspraken vooraf vast
Neem uw betaaltermijn op in uw offerte, contract en algemene voorwaarden. Door hier vooraf duidelijk over te zijn, voorkomt u discussie achteraf. Een heldere zin als “Betaling dient plaats te vinden binnen 30 dagen na factuurdatum” is voldoende. Wilt u weten hoe u dit goed aanpakt? Lees dan ook ons artikel over waterdichte afspraken maken van offerte tot betaling.
3. Factureer direct na levering
Hoe eerder u factureert, hoe eerder de betaaltermijn ingaat. Wacht niet tot het einde van de maand. Stuur uw factuur dezelfde dag als de levering of oplevering. Klinkt logisch, maar in de praktijk zien wij dat veel ondernemers hier te lang mee wachten. MKB-Nederland heeft er bij de behandeling van de wet ook nadrukkelijk op gewezen dat het zogenaamde voortraject, de tijd tussen levering en het indienen van de factuur, de werkelijke wachttijd flink kan oprekken.
4. Stuur snel een herinnering
Verstrijkt de betaaltermijn? Stuur na een paar dagen een vriendelijke maar duidelijke betaalherinnering. Wacht niet weken. Onze ervaring uit ruim 20 jaar incasso leert dat snel handelen de kans op betaling flink vergroot. In de meeste gevallen is uw klant de factuur simpelweg vergeten en zal een herinnering voldoende zijn.
5. Schakel tijdig hulp in
Betaalt uw klant na herhaalde herinneringen nog steeds niet? Dan heeft het weinig zin om zelf te blijven aanmanen. U kunt dan een gratis pre-incasso laten versturen of uw vordering uit handen geven aan een incassobureau. Bij Bill Incasso werken wij op basis van no cure, no pay: wordt er niet betaald, dan hoeft u ons ook niets te betalen. U loopt dus geen enkel financieel risico.
Wat betekent dit voor u?
De wettelijke betaaltermijn van 30 dagen is in essentie een goed idee. Het probleem zit niet in de wet zelf, maar in de bekendheid, handhaving en machtsongelijkheid die het effect beperken. Het is positief dat de overheid de positie van het mkb probeert te versterken. Maar zolang 43% van de ondernemers de wet niet kent en 30% nog steeds met termijnen van 60 dagen of langer te maken krijgt, is er werk aan de winkel.
Tot die tijd is het aan u als ondernemer om uw rechten te kennen, heldere afspraken te maken en snel te handelen als een klant niet betaalt. Want u heeft geleverd. Dan is het niet meer dan normaal dat u ook betaald wordt. En als dat niet gebeurt? Dan zijn er genoeg mogelijkheden om daar iets aan te doen.
Heeft u vragen over betaaltermijnen of openstaande facturen? Neem contact met ons op of dien uw vordering direct online in.