Uw factuur blijft onbetaald en uw klant reageert niet. Frustrerend, zeker als u weet dat er een grote moedermaatschappij achter zit. Goed nieuws: in veel gevallen kunt u ook die moedermaatschappij aanspreken voor de schulden van uw klant. Dit kan dankzij de zogeheten 403-verklaring. In dit artikel leggen we uit wat dit precies inhoudt, hoe u kunt checken of er een 403-verklaring is afgegeven en hoe u hier als crediteur uw voordeel mee doet.

Wat is een 403-verklaring precies?

Een 403-verklaring is een aansprakelijkheidsverklaring op grond van artikel 2:403 van het Burgerlijk Wetboek. Met deze verklaring stelt een moedermaatschappij zich hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van een dochteronderneming. In ruil daarvoor hoeft die dochteronderneming geen eigen jaarrekening te publiceren.

In de praktijk wordt hier veel gebruik van gemaakt. Het bespaart administratieve lasten voor concerns met meerdere BV’s, omdat alleen de moedermaatschappij een geconsolideerde jaarrekening hoeft te publiceren. Het betekent echter ook dat de moeder garant staat voor wat de dochter doet.

Waarom is dit relevant voor u als ondernemer?

Als uw klant onderdeel is van een groter concern en er een 403-verklaring is afgegeven, heeft u als crediteur een dubbele verhaalsmogelijkheid. Betaalt de dochtermaatschappij uw factuur niet? Dan mag u kiezen: u spreekt de dochter aan (uw oorspronkelijke contractpartij), of u klopt aan bij de moedermaatschappij.

Dit is vooral waardevol in situaties waarin de dochteronderneming financiële problemen heeft of zelfs failliet dreigt te gaan. De moedermaatschappij is vaak financieel sterker en biedt daarmee meer zekerheid dat u uw geld daadwerkelijk ontvangt. Het maakt niet uit of de moeder wist van de specifieke overeenkomst tussen u en de dochter. De aansprakelijkheid vloeit automatisch voort uit de 403-verklaring.

Voor welke schulden geldt de 403-verklaring?

De aansprakelijkheid van de moedermaatschappij is beperkt tot schulden die voortvloeien uit rechtshandelingen van de dochter. Denk aan overeenkomsten, facturen voor geleverde goederen of diensten, huurcontracten en leningen. Het moederbedrijf is niet aansprakelijk voor schulden uit onrechtmatige daad, beroepsfouten of belastingaanslagen. Deze vloeien namelijk niet voort uit een rechtshandeling die de dochter zelf heeft verricht.

Voor de meeste ondernemers met onbetaalde facturen is dit geen probleem. Uw factuur is immers gebaseerd op een overeenkomst of opdracht, en dat is precies het type schuld waarvoor de 403-verklaring bedoeld is.

Hoe checkt u of er een 403-verklaring is?

U kunt bij de Kamer van Koophandel opvragen of er een 403-verklaring is gedeponeerd. Dit staat vermeld in het handelsregister bij de betreffende onderneming. Let daarbij op de volgende punten.

Ten eerste: controleer of de verklaring nog geldig is. Een moedermaatschappij kan de 403-verklaring namelijk intrekken. Na intrekking is de moeder niet meer aansprakelijk voor nieuwe schulden. Ten tweede: bekijk de exacte formulering. Sommige 403-verklaringen zijn beperkt geformuleerd, waardoor niet alle schulden eronder vallen. Ten derde: noteer welke moedermaatschappij de verklaring heeft afgegeven, zodat u weet wie u kunt aanspreken.

Wat gebeurt er als de 403-verklaring is ingetrokken?

Een moedermaatschappij kan de 403-verklaring intrekken door een intrekkingsverklaring te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Vanaf dat moment is zij niet meer aansprakelijk voor schulden uit nieuwe rechtshandelingen van de dochter. Maar let op: voor schulden die zijn ontstaan vóór de intrekking blijft de moeder wel aansprakelijk. Dit noemt men de overblijvende aansprakelijkheid.

De moedermaatschappij kan ook deze overblijvende aansprakelijkheid beëindigen, maar daar zijn strenge voorwaarden aan verbonden. Zo moet de dochtermaatschappij niet meer tot de groep behoren en krijgen schuldeisers twee maanden de tijd om verzet aan te tekenen. Heeft u een vordering op een dochtermaatschappij en hoort u dat de moeder de overblijvende aansprakelijkheid wil beëindigen? Dan is het verstandig om snel actie te ondernemen.

De 403-vordering is zelfstandig

Een belangrijk juridisch punt: uw vordering op de moedermaatschappij op grond van de 403-verklaring is een zelfstandige vordering. Dit betekent dat deze vordering onafhankelijk is van uw vordering op de dochter. Zelfs als u een schikking treft met de dochtermaatschappij voor een lager bedrag, kunt u in sommige gevallen het restant nog bij de moeder claimen.

Dit maakt de 403-verklaring tot een krachtig instrument voor crediteuren. U heeft niet één, maar twee partijen die u kunt aanspreken voor dezelfde schuld.

Praktische stappen bij een onbetaalde factuur

Vermoedt u dat uw klant onderdeel is van een groter concern? Dan loont het om dit na te gaan voordat u verdere incassostappen onderneemt. Vraag een uittreksel op bij de Kamer van Koophandel en controleer of er een 403-verklaring is gedeponeerd. Is dat het geval, dan kunt u in uw aanmaning of ingebrekestelling ook de moedermaatschappij aanschrijven.

Reageert geen van beide partijen en blijft betaling uit? Dan kan een incassobureau u helpen om zowel de dochter als de moedermaatschappij aan te spreken. Bij Bill Incasso hebben we ruim 20 jaar ervaring met het innen van zakelijke vorderingen, ook in situaties waarbij concernstructuren een rol spelen.

In het kort

De 403-verklaring biedt u als crediteur extra zekerheid bij zakelijke vorderingen. U kunt niet alleen uw directe contractpartij aanspreken, maar ook de moedermaatschappij die zich garant heeft gesteld. Controleer bij de Kamer van Koophandel of er een 403-verklaring is afgegeven en of deze nog geldig is. Zo vergroot u uw kansen om uw factuur betaald te krijgen, ook als uw klant zelf niet wil of kan betalen.

Heeft u vragen over het aanspreken van een moedermaatschappij of wilt u een vordering uit handen geven? Neem contact met ons op of dien direct uw vordering in.